Een nieuwe aandeelhouder in mijn vennootschap en wat nu?

Misschien heeft uw vennootschap in 2013 of 2014 gebruikgemaakt van de mogelijkheid om belaste reserves op te nemen in kapitaal mits betaling van een eenmalige heffing van 10% via de zogenaamde ‘vastklikregeling’ (ook ‘interne vereffening’ genoemd, zie kaderstuk onderaan).

Lees verder


Ik neem contact op met de expert

“Waarschijnlijk staat u niet stil bij de implicaties die uw huwelijksstelsel kan hebben”

Vincent Hovine

Die vastklikregeling is ontstaan door de verhoging van de roerende voorheffing op de liquidatiebonus. De vrees bestond erin dat vele vennootschappen zouden worden ontbonden voor 1 oktober 2014 (datum van inwerkingtreding van de verhoogde roerende voorheffing) om zo de verhoogde roerende voorheffing op de liquidatiebonus te vermijden.

Hoe ging de ‘vastklikregeling’ concreet in haar werk?

Er waren drie essentiële handelingen, namelijk de dividenduitkering, de kapitaalverhoging en het kapitaalbehoud in hoofde van de vennootschap.

Er diende eerst een beslissing tot dividenduitkering te worden genomen.

Nadien werd dat ontvangen netto dividend (d.w.z. het dividend werd verminderd met de roerende voorheffing van 10% die aan de bron werd ingehouden, wat dus neerkwam op een netto dividend van 90%) onmiddellijk opgenomen in het kapitaal van de vennootschap via een kapitaalverhoging. In ruil voor die kapitaalverhoging werden nieuwe aandelen uitgegeven.

Om de roerende voorheffing van 10% veilig te stellen, gold de vereiste van kapitaalbehoud in hoofde van de vennootschap. Pas na een bepaalde wachttermijn kon het in kapitaal opgenomen bedrag belastingvrij worden uitgekeerd aan de aandeelhouders. Die termijn bedroeg vier jaar voor kmo’s en acht jaar voor grote vennootschappen.

Waarschijnlijk zult u niet hebben stilgestaan bij de implicaties die uw huwelijksstelsel kan hebben.

Indien u bent getrouwd onder het wettelijk stelsel en de aandelen van uw vennootschap eigen goederen zijn, omdat u ze bijvoorbeeld hebt geërfd of geschonken kreeg (of omdat u ze bezat voor het huwelijk), dan hebt u er waarschijnlijk een nieuwe aandeelhouder bij zonder dat u het zelf beseft.

Dat zal niet het geval zijn, indien u bent getrouwd onder het huwelijksstelsel van scheiding van goederen en u hebt gebruikgemaakt van de ‘vastklikregeling’.

Dit artikel behandelt dus de situatie van de aandeelhouder die is getrouwd onder het wettelijk stelsel en gebruikmaakte van de vastklikregeling.

Vanwaar die nieuwe aandeelhouder?

De oorzaak is toe te schrijven aan de wijze waarop de procedure van de vastklikregeling is verlopen (zie kaderstuk).

Bij de vastklikregeling vond er eerst een dividenduitkering plaats, waarna het dividend in de vennootschap werd gebracht via kapitaalverhoging. Voor echtgenoten getrouwd onder het wettelijk stelsel, valt het dividend in het gemeenschappelijk vermogen van de echtgenoten. Waarom? Omdat, behoudens afwijkende bepalingen in het huwelijkscontract, het inkomen van eigen goederen in het gemeenschappelijk vermogen valt. In het wettelijk stelsel is het zo dat alle tijdens het huwelijk verworven goederen, net zoals inkomsten van eigen goederen, doorgaans gemeenschappelijk zijn en dus toebehoren aan beide echtgenoten.

Het netto dividend werd vanuit het gemeenschappelijk vermogen terug in de vennootschap als kapitaal ingebracht. Die inbreng in kapitaal werd vergoed tegen uitgifte van nieuwe aandelen. De nieuw gecreëerde aandelen behoren dus eveneens tot het gemeenschappelijk vermogen.

U zult dus worden geconfronteerd met een nieuwe aandeelhouder, terwijl voor de vastklikregeling alle aandelen van uw vennootschap exclusief aan u toebehoorden (en toebehorend aan uw eigen vermogen). De nieuwe aandelen worden door beide echtgenoten samen bestuurd.

Belangrijk gevolg is ook dat bij overlijden van de nieuwe aandeelhouder, de helft van de vermogenswaarde van die nieuwe aandelen zal worden onderworpen aan successierechten. Bij echtscheiding zal een verdeling bij helften van de vermogenswaarde van die nieuwe aandelen zich opdringen.

Misschien was u zich hiervan niet bewust?

Remediëring door de nodige aandacht te besteden aan het juiste huwelijkscontract.

Dat had kunnen worden vermeden door over te gaan tot een wijziging van het huwelijkscontract vóór de dividenduitkering. Zo kon bij huwelijkscontract worden bepaald dat de inkomsten (waaronder dividenden vallen) van eigen goederen eigen zijn. Door de opname van die clausule in het huwelijkscontract behoren de dividenden van aandelen niet tot het gemeenschappelijk vermogen maar wel tot het eigen vermogen van de aandeelhouder (en dus ook de nieuw verkregen aandelen uitgegeven in het kader van de kapitaalverhoging).

Een andere – radicalere – oplossing bestaat erin om voorafgaand aan de dividenduitkering over te stappen van een wettelijk stelsel naar een stelsel van zuivere scheiding van goederen, waardoor de dividenden in ieder geval tot het eigen vermogen van de aandeelhouder zouden behoren. Die wijzigingsprocedure is wel omslachtiger als deze vermeld in de voorgaande paragraaf.

Indien u voormelde clausule niet hebt opgenomen in uw huwelijkscontract of niet hebt geopteerd voor een overstap van het wettelijk stelsel naar een stelsel van zuivere scheiding van goederen, dan wordt u geconfronteerd met een nieuwe aandeelhouder.

Welke mogelijkheden staan dan voor u open?

Het is belangrijk te weten dat de aandelen die werden gecreëerd ten gevolge van de zogenaamde vastklikregeling, tot het gemeenschappelijk vermogen behoren.

Mocht dat om een of andere reden niet stroken met uw wensen, welke oplossingen bestaan er dan nog?

U zult de aandelen van uw echtgeno(o)t(e) niet kunnen kopen, omdat de verkoop tussen echtgenoten verboden is door het Burgerlijk Wetboek. U zult dus uw toevlucht moeten nemen tot andere alternatieven om opnieuw enige aandeelhouder te worden van uw vennootschap.

1. Inkoop van eigen aandelen door de vennootschap
Een mogelijkheid is dat de vennootschap zelf overgaat tot de uitkoop van de nieuw uitgegeven aandelen afhangend van de huwgemeenschap. De vennootschap koopt in dat geval haar eigen aandelen in. In dit scenario moet u niet over de nodige middelen beschikken aangezien de vennootschap haar eigen aandelen inkoopt. De inkoop van eigen aandelen wordt onderworpen aan een aantal voorwaarden, waar we in dit artikel niet in detail zullen op ingaan. Zo is er bijvoorbeeld een voorafgaande machtiging nodig van de algemene vergadering, die met een bijzondere meerderheid met die inkoop akkoord moet gaan. Daarnaast mag er maximaal 20% van de uitstaande aandelen worden ingekocht. Het is tevens belangrijk dat de vennootschap voldoende reserves heeft opgebouwd die voor uitkering vatbaar zijn. Het is van groot belang dat die niet-limitatieve voorwaarden strikt worden nageleefd.

Het struikelblok van dit alternatief is dat de inkoop van eigen aandelen in hoofde van uw medevennoot fiscaal wordt beschouwd als een dividenduitkering waarop een roerende voorheffing van 30% is verschuldigd. Om die reden zal deze mogelijkheid vaak niet worden gekozen wegens een te duur kostenplaatje.

2. Schenking van de aandelen tussen echtgenoten
Een ander alternatief is dat uw medevennoot haar/zijn aandelen schenkt. In principe is een schenking onherroepelijk: “gegeven is gegeven”. Op die regel bestaat een uitzondering voor schenkingen gedaan tussen echtgenoten en gedaan buiten huwelijkscontract. Schenkingen tussen echtgenoten zijn dus herroepelijk. Uw medevennoot zal, te allen tijde en om om het even welke reden, de schenking ongedaan kunnen maken (bv. indien het huwelijk op de klippen zou lopen). In het geval dat de schenking wordt gedaan in het huwelijkscontract, dan kan de schenking niet worden herroepen, omdat de herroeping een wijziging van het huwelijkscontract veronderstelt. Welnu, dit kan slechts mits onderling akkoord tussen de echtgenoten.

Let wel, echtgenoten kunnen elkaar enkel eigen tegoeden schenken. Zoals we hiervoor hebben geschreven, zijn de nieuw uitgegeven aandelen afhankelijk van het gemeenschappelijk vermogen. Dat tegoeden behorende tot het gemeenschappelijk vermogen niet het voorwerp kunnen uitmaken van een schenking tussen echtgenoten, hoeft geen probleem te vormen. De echtgenoten kunnen hun huwelijksstelsel (via een vereenvoudigde procedure) wijzigen, zodat de nieuw uitgegeven aandelen in de respectievelijke eigen vermogens van de echtgenoten terechtkomen. Daarna kan uw medevennoot alsnog tot schenking overgaan. Door die schenking wordt u uiteindelijk alleen aandeelhouder van uw vennootschap.

Wij dienen u er wel op te wijzen dat de wijziging van uw huwelijksstelsel (de uitbreng van de nieuw uitgegeven aandelen uit het gemeenschappelijk vermogen) in combinatie met een schenking door een van de echtgenoten van die aandelen door de fiscale administratie mogelijkerwijze kan worden aangezien als fiscaal misbruik. In het kader van de registratierechten en successierechten heeft de fiscale administratie dienaangaande een circulaire gepubliceerd gedateerd 10 april 2013. Het zou ons te ver brengen om in deze bijdrage heel die problematiek aan te kaarten, maar laten we onthouden dat de fiscale administratie een lijst van verrichtingen heeft opgesteld waarvan zij meent dat zij een fiscaal misbruik uitmaken. Zo maakt de uitbreng van de aandelen uit het gemeenschappelijk vermogen gevolgd door een wederzijdse schenking tussen echtgenoten een fiscaal misbruik uit, tenzij u kunt aantonen dat de uitbreng uit het gemeenschappelijk vermogen gevolgd door een schenking is ingegeven uit niet-fiscale motieven. Volgens ons is in het ons voorliggende geval dit bewijs leveren onmogelijk, onder andere omdat het geen wederzijdse schenking betreft tussen echtgenoten zoals bedoeld in de circulaire (de schenking gebeurt slechts door een van de echtgenoten) en dat niet-fiscale motieven niet kunnen worden aangehaald (bv. uitsluiting van een aandeelhouder uit de vennootschap).

Conclusie

Indien u bent getrouwd onder het gemeenschapsstelsel en u hebt gebruikgemaakt van de vastklikregeling, dan werd uw echtgeno(o)t(e) in principe mede-aandeelhouder van uw vennootschap, tenzij u vooraf het nodige deed via een aanpassing van uw huwelijkscontract.

Mocht die situatie niet overeenstemmen met uw wensen, dan zijn er oplossingen. Aarzel niet om hieromtrent met ons contact op te nemen.

Ik neem contact op met de expert

Vincent Hovine
Senior Consultant Estate Planning
Private Banking
v.hovine@degroofpetercam.com

Video
E-card

Your name

Your e-mail address

Name receiver

E-mail address receiver

Your message

Send

1