Bereikt de conjunctuur stilaan haar piek?

De financiële markten kenden een duidelijk volatieler karakter tijdens de voorbije maanden. Onzekerheid over toekomstige rentestijgingen en het risico van escalerende handelsspanningen wogen op het sentiment. Voorlopig blijft de economische impact beperkt.

Lees meer


Artikel printen

Hans Bevers

Chief Economist

De handelsvolumes nemen toe, de bedrijfswinsten zitten in de lift en de werkloosheid daalt. De combinatie van een soepel monetair beleid en neutraal budgettair beleid werpt haar vruchten af. Maar de vraag kan worden gesteld of de economische cyclus niet stilaan zijn piek bereikt. Gelet op het plafonnerende niveau van vertrouwensindicatoren en de duurtijd van de economische expansie in de VS, zit die kans er zeker in. Maar voor een nieuwe recessie is het allicht nog te vroeg. De economische theorie suggereert dat er eerst duidelijker bewijs moet komen van opwaartse loon- en inflatiedruk wat vervolgens resulteert in een strakker monetair beleid. Voorlopig is dat niet het geval waardoor centrale banken niet gehaast zijn om de monetaire broeksriem aan te spannen. Volgens het basisscenario kondigt zich een langzame maar zekere verstrakking van het monetaire beleid aan. Er zijn natuurlijk altijd risico’s. Verder escalerende handelsspanningen, een sneller dan verwachte groeivertraging in China, de dure waardering van financiële activa en vastgoedmarkten in bepaalde delen van de wereld kunnen de stevige conjunctuur een pootje lichten. Laten we even inzoomen op het plaatje in de VS en de eurozone.

Bron: Degroof Petercam

“In de meeste delen van de wereld blijft de inflatie voorlopig zwakker dan wat het economisch herstel laat vermoeden.”

Hoe snel trekt de Fed haar rente op?

Na 107 maanden van expansie beleven de Verenigde Staten hun op een na langste economische groei ooit. Alleen de hausse voorafgaand aan de Grote Recessie duurde langer (120 maanden). Natuurlijk, het is altijd oppassen met dergelijke vergelijkingen. Immers, de terugval na de crisis van 2008-09 was dieper en duurde langer. En Janet Yellen, de intussen afgetreden voorzitter van de Fed, heeft ongetwijfeld een punt toen ze zei dat economische expansies niet sterven puur door hun vergevorderde leeftijd. Tegelijk komt dat moment per definitie dichterbij. De vervlakking van de rentecurve in de voorbije jaren wijst in de richting van een nakende groeivertraging. Toch schatten we de kans op een nieuwe recessie voorlopig laag in. Hoewel de belastinghervorming van Trump op termijn vooral zal resulteren in verslechterende overheidsfinanciën en meer ongelijkheid, kan ze de economische groei op korte termijn nog een beetje ondersteunen. Daarnaast blijft het vertrouwen bij gezinnen en bedrijven voorlopig op een hoog peil noteren. Intussen blijft de onderliggende inflatiedruk zwak. De meeste voorlopende indicatoren suggereren niettemin dat de kerninflatie, nu op 1,5%, hoger zal klimmen. Al bij al kondigt zich een geleidelijke verstrakking van het monetaire beleid aan. Zoals de kaarten nu liggen, is het aannemelijk dat de Fed de beleidsrente (nu op 1,75%) nog een tweede keer zal verhogen tot 2,25%.

Eurozone: vertrouwensindicatoren toppen af

De Europese conjunctuur maakte de voorbije twee jaar een forse inhaalbeweging en presteert vandaag redelijk sterk. Alle sectoren delen in dat herstel en de arbeidsmarkt herleeft. Van een volledig herstel is echter nog geen sprake. De werkloosheid blijft voorlopig duidelijk boven het pre-crisisniveau en er zijn grote verschillen tussen de landen. Het vertrouwen bij gezinnen en bedrijven, hoewel nog altijd op mooie niveaus, viel de jongste maanden wel wat terug. Net als de inflatieverwachtingen trouwens, iets wat ECB-voorzitter Draghi niet graag ziet gebeuren. Want het ziet ernaar uit dat de onderliggende inflatiedruk (vandaag rond 1%) nog geruime tijd onder de 2%-doelstelling van de ECB zal blijven. Een strakker monetair beleid is dus niet onmiddellijk aan de orde. De ECB zal niet nog eens de fout willen maken om vroegtijdig de monetaire teugels aan te halen. Bovendien zou een verdere appreciatie van de euro de inflatiedoelstelling alleen maar moeilijker maken. Voor een effectieve renteverhoging is het nog te vroeg. Die zal er maar komen nadat de ECB haar opkoopprogramma heeft beëindigd later dit jaar. Ten vroegste tegen de zomer van 2019 volgt de eerste renteverhoging. Intussen blijft Italië zich opwerpen als zorgenkind. Niet zozeer door de conjunctuur – die surft namelijk mee op de Europese golven – maar wel door de zeer magere productiviteitsgroei, hoge schuldgraad, de vele dubieuze kredieten in de banksector en de onzekerheid rond de recente verkiezingen.

Risico’s en besluit

Het risico van toenemende geopolitieke spanningen prijkt al een tijdje hoog op het lijstje van internationale onderzoeksinstellingen. President Trump kan het niet laten om de belangrijkste handelspartners van de VS, vooral China en Europa, op tijd en stond de mantel uit te vegen. Vooral de opmars van China op het vlak van technologie is een doorn in het oog. Europa blijft voorlopig gespaard van een invoerheffing van 25% op staal en 10% op aluminium maar het tijdelijke karakter van de uitzondering wijst erop dat het risico overeind blijft. De verwachting is dat Europese en Chinese leiders het hoofd koel houden. Tegelijkertijd is de Chinese president niet van plan zich zomaar te schikken naar de wil van Trump. Misschien kunnen enkele kleine concessies aan het adres van Trump voldoende zijn om de rust te doen terugkeren. Een verdere escalatie valt te vermijden want de meeste indicatoren in China wijzen nu al op een groeivertraging en we verwachten dat die nog meer uitgesproken wordt. Chinese leiders staan ook op binnenlands vlak nog altijd voor een moeilijke evenwichtsoefening. Aan de ene kant is er nood aan structurele maatregelen om de Chinese economie op een duurzame leest te schoeien, aan de andere kant blijft de Communistische Partij vasthouden aan de groeidoelstelling van 6,5%. Die spreidstand is hoe langer hoe moeilijker uit te houden. De vrees voor een zware negatieve impact op de rest van de wereld blijft voorlopig beperkt. De vuistregel is dat een daling van de Chinese groei met 1% de wereldgroei doet dalen met 0,25%. Algemeen kunnen we besluiten dat de wereldeconomie het vanuit cyclisch oogpunt nog altijd goed doet. Het lijkt er echter op dat de conjunctuurcyclus stilaan zijn top bereikt. Wel zijn er voorlopig onvoldoende aanwijzingen dat er een forse groeivertraging zit aan te komen. Intussen, tegen de achtergrond van gematigde inflatie, houden centrale banken vast aan een zeer geleidelijke verstrakking van het monetaire beleid.

Video
Contact

Your name

Your e-mail

Your message

Send

E-card

Your name

Your e-mail address

Name receiver

E-mail address receiver

Your message

Send

1