Wealth ReviewLente 2019

Nederlands  |  Français

Maakt de economische winter plaats voor de lente?

Prille signalen duiken op dat de zwakke economische activiteit uitbodemt. Centrale banken prediken soepelheid, Chinese beleidsmakers nemen stimulusmaatregelen en een handelsdeal tussen China en de VS lijkt in de maak. Maar ondanks die hoopgevende tekenen, blijft voorzichtigheid op zijn plaats. Al bij al is er voorlopig weinig bewijs dat de wereldeconomie voor een krachtige remonte staat.

Hans Bevers

Chief Economist

VS op weg naar langste expansiefase

Het herstel na de Grote Recessie van 2008-09 is zijn 119de maand ingegaan. Daarmee staat de VS op het punt om het record van de langste expansiefase ooit te verbreken. Natuurlijk moet dat worden genuanceerd. De crisis van 2008 was zeer diep en het herstel dat daarop volgde moeizaam.

In 2018 groeide de Amerikaanse economie met bijna 3% wel vrij stevig. Maar het ziet er niet naar uit dat ze dat in 2019 zal evenaren. De slabakkende wereldwijde industriële activiteit in combinatie met een sterke dollar tast het vertrouwen in de verwerkende nijverheid aan. De vooruitzichten voor bedrijfswinsten en investeringen verzwakken. Bovendien dooft de positieve impact van de eerdere belastingverlagingen uit. Daartegenover staat dat de Amerikaanse consument het voorlopig wel goed blijft doen. De arbeidsmarkt presteert tot nader order sterk, de loongroei zit in de lift en het vertrouwen van gezinnen blijft robuust.

Knipperlichten

Toch gaan er ook knipperlichten af. De belangrijkste daarvan is ongetwijfeld de rentecurve, meer bepaald het verschil tussen de korte en de lange rente. Inderdaad, er is nagenoeg geen verschil meer tussen de rente op tien jaar en drie maanden. Op het einde van vorige maand was het verschil zelfs even negatief. Dat signaal nemen we het best voldoende ernstig. Want ook al is de precieze timing erg onzeker en bestaat de kans dat het signaal wordt verstoord door het beleid van de centrale banken; historisch gezien is het veruit de beste voorspeller van een nakende groeivertraging en recessie.

Europese industrie in recessie

De Europese economie zit in het sukkelstraatje. De mooie economische inhaalbeweging tussen de zomer van 2014 en die van 2018 ligt inmiddels een tijdje achter ons. Toen groeide de economie met een jaarlijks gemiddelde van ruim 2%, terwijl de werkloosheidsgraad daalde van 11,5% naar 8%. Maar de voorbije drie kwartalen zakte de groei onder het potentiële niveau van 1%. Voorlopig zijn er maar weinig tekenen van beterschap.

Vooral de industrie heeft het moeilijk. De industriële activiteit ligt momenteel zo’n 2,5% onder het piekniveau van eind 2017. En vertrouwensindicatoren laten vermoeden dat de verwerkende nijverheid moeilijk uit die recessie-omgeving kan ontsnappen. Het goede nieuws is dat het vertrouwen in de dienstensector standhoudt, ook al is het teruggevallen van de hoge niveaus van de voorbije jaren. Dat is consistent met de consumptie die redelijk op peil blijft tegen de achtergrond van de eerdere vooruitgang in job- en loongroei. Op het vlak van investeringen en uitvoer oogt het plaatje minder robuust. Bedrijven zijn afwachtend om te investeren gezien de groeivertraging en de (geo)politieke onzekerheid. Het aantal Europese landen met een minderheidsregering is intussen gestegen tot zestien. Ook de sociaaleconomische onrust in Frankrijk, de hachelijke begrotingstoestand in Italië, de niet aflatende brexit-saga alsook de Chinees-Amerikaanse handelsspanningen wegen op het vertrouwen.

Chinese stimulus slaat aan

Het plaatje in de groeilanden is zoals altijd heterogeen. Terwijl de Braziliaanse, de Indische en de Russische industrie opnieuw vrij positieve cijfers laten noteren, kampen landen als Turkije, Polen, Zuid-Korea en Maleisië met forse tegenwind. Natuurlijk gaat de meeste belangstelling uit naar China. Dat land vertegenwoordigt maar liefst 40% van alle economische activiteit in de groei- en ontwikkelingslanden.

De belangrijkste vraag is of de Chinese beleidsmakers de vertragende economie een halt kunnen toeroepen. Inderdaad, de vertraging van de kredietgroei en de handelsspanningen met de VS wogen de voorbije kwartalen significant op de economische activiteit. Gelukkig lijkt een kentering in de maak. De Chinese stimulusmaatregelen en het vooruitzicht op een (symbolische) handelsdeal met de VS zouden moeten resulteren in betere economische cijfers. Althans in de volgende kwartalen want met de vertragende productiviteitsgroei, de vergrijzing en het weinig duurzame karakter van de kredietgroei blijven de economische uitdagingen op langere termijn erg groot.

Conclusie

Sinds vorige zomer staat de wereldwijde economische activiteit onder druk. Het vertrouwen in de verwerkende nijverheid daalde gevoelig en de internationale handel kende een serieuze groeivertraging. Als reactie daarop namen beleidsmakers maatregelen. De Fed en de ECB schoven een (verdere) verstrakking van het monetaire beleid voor zich uit, China implementeerde zowel monetaire als budgettaire stimulusmaatregelen en er wordt gezocht naar een oplossing voor het Amerikaans-Chinese handelsconflict. Dat zou moeten beletten dat de wereldeconomie verder afglijdt. Maar tegelijk blijven er risico’s. Bovendien zijn er vooralsnog weinig tekenen van een duurzame heropleving.

Video
E-card

Your name

Your e-mail address

Name receiver

E-mail address receiver

Your message

Send

1