Wealth ReviewZomer 2019

Nederlands  |  Français

Gunstige economische vooruitzichten op lange termijn voor Azië

Opkomend Azië wordt steeds belangrijker in de wereldeconomie. De regio vertegenwoordigde in 2000 slechts 7% van de wereldeconomie. In 2022 zal haar aandeel volgens het Internationaal Monetair Fonds meer dan een kwart bedragen. Die ontwikkeling is te danken aan een grotere economische groei in Azië dan in de rest van de wereld. Zal Azië dit voordeel de komende jaren kunnen behouden?

Alexandre Gauthy

Macroeconomist Bank Degroof Petercam Luxembourg

De structureel grotere economische groei in Azië dan in de rest van de wereld kan worden toegeschreven aan de twee factoren die de groei op lange termijn verklaren: de groei van de bevolking en productiviteitswinsten.

Bevolkingsgroei

Vandaag woont ongeveer 60% van de wereldbevolking in Azië. Met een verwachte stijging van 0,9% voor dit jaar overtreft de jaarlijkse bevolkingsgroei in Azië die van Europa (in de buurt van 0%), de Verenigde Staten (+0,7%) en Japan (-0,25%). Afrika blijft het continent met de sterkste demografische groei (+2,5%). Volgens de Verenigde Naties zal de wereldbevolking tussen 2020 en 2030 met 755 miljoen mensen groeien – ongeveer de huidige omvang van de Europese bevolking. Azië alleen zal al goed zijn voor 43% van die stijging. De gunstige demografische ontwikkeling in Azië is dus een van de twee redenen waarom het Aziatische continent de komende jaren zou moeten profiteren van een grotere economische groei dan de wereldgroei. Een positief demografisch profiel alleen volstaat echter niet om de productie te verhogen. Tegelijkertijd moeten de economieën jobs creëren voor de nieuwe mensen die op de arbeidsmarkt komen, en moeten die jobs ook productiever worden.

Productiviteitswinst

Productiviteitswinst is de tweede pijler van de economische ontwikkeling op lange termijn. Als het aantal werknemers in een land en het aantal gepresteerde uren ongewijzigd blijven, zal de totale productie pas stijgen als de productiviteit per werkuur toeneemt. De productiviteit wordt sterk beïnvloed door het kapitaal, de bekwaamheid van de werknemers en de technologische vooruitgang. Zij is bepalend voor de werkelijke lonen en de levensstandaard. De relatief hoge spaarquote van de Aziatische landen verklaart grotendeels de hogere productiviteitswinst in Azië ten opzichte van de andere regio’s. Dit hoge percentage maakt het mogelijk om rechtstreeks of onrechtstreeks – via het bankkrediet – de langetermijninvesteringen te financieren die nodig zijn om de productiviteit van de economie te verbeteren. De overgrote meerderheid van de Aziatische landen heeft een bruto spaarquote die boven het mondiale gemiddelde ligt. Een economie met een lage spaarquote zal daarentegen de kortetermijnconsumptie aanmoedigen, ten koste van de investeringen.

Classificatie door de Wereldbank

Over het algemeen beschikken de Afrikaanse landen over een grote jonge bevolking die op de arbeidsmarkt komt. Maar politieke instabiliteit, corruptie, het ontbreken van wetten die beleggers beschermen, en de administratieve rompslomp van sommige landen kunnen investeringen ontmoedigen, wat een rem vormt op hun economische ontwikkeling. De Wereldbank publiceert elk jaar een classificatie van landen op basis van het gemak om er zaken te ontwikkelen. Ze bestudeert een aantal essentiële criteria voor het goede verloop van zaken, zoals de afwikkeling van faillissementen, het wettelijke kader rond de oprichting van ondernemingen (al dan niet stimulerend voor de ondernemingsgeest), de staat van de infrastructuren, de mogelijkheid om bankkrediet te verstrekken, het bedrijfsbeleid, enz. Het zal niemand verbazen dat de ontwikkelde landen bovenaan die lijst staan. Een groot aantal Aziatische landen doet het relatief goed (Maleisië staat op de 15de plaats, Thailand op de 27ste, China op de 46ste, Vietnam op de 69ste, Indonesië op de 73ste en India op de 77ste). De meeste Afrikaanse landen daarentegen bengelen onderaan het klassement. Een beter ondernemersklimaat in Azië verklaart dus grotendeels waarom het groeipercentage van de Aziatische economie de voorbije tien jaar hoger was dan het Afrikaanse, ondanks een gunstigere demografische factor in Afrika.

Convergentie van de levensstandaard

Naarmate de landen zich economisch ontwikkelen, stijgen de inkomens en de consumptie van de gezinnen. Het meest sprekende hedendaagse voorbeeld is China, dat in de afgelopen decennia een opmerkelijke toename van zijn nationale rijkdom heeft gekend. Terwijl de koopkracht per hoofd in 1990 slechts 4% bedroeg van de koopkracht in de VS, bereikte zij in 2017 28% van het niveau van de Amerikanen. Die convergentie van de levensstandaard, waarbij de opkomende landen geleidelijk aan die van de ontwikkelde landen inhalen, werd mogelijk gemaakt door de globalisering, via kapitaalmobiliteit en internationale handel. Betekent de stijgende rijkdom per hoofd die we de afgelopen jaren in de Aziatische landen vaststellen, dat de levensstandaard in die landen ontegenzeggelijk die in de ontwikkelde wereld zal inhalen?

Niet noodzakelijk! De convergentie van het inkomen per hoofd van de bevolking van de ontwikkelingslanden naar dat van de rijkste landen is geen onontkoombaar feit. Het grootste risico voor de toekomst van de Aziatische consumptie is dat China, dat de status van middeninkomenseconomie heeft bereikt, in die middeninkomens blijft steken, zonder het stadium van een hoge-inkomenseconomie te bereiken. Volgens een studie die in 2012 door de Wereldbank werd gepubliceerd, hebben slechts 13 van de 101 economieën die in 1960 in de middeninkomensfase verkeerden, de hoge-inkomensfase bereikt, terwijl de levensstandaard van de andere landen sindsdien stagneerde. Die stagnatie lijkt dus eerder de norm dan de uitzondering.

Risico’s en uitdagingen

Bovendien vormen de huidige handelsspanningen tussen China en de VS ook een risico voor de toekomstige convergentie van de inkomsten, als de Amerikanen Chinese bedrijven verhinderen om toegang te krijgen tot Amerikaanse producten en technologieën die onmisbaar zijn voor de ontwikkeling van China. Voorts investeert China aanzienlijk in onderzoek en ontwikkeling en boekt het vooruitgang op het gebied van technologische innovatie. De Chinese economie kan dus mogelijk blijven steken in de categorie van de middeninkomenseconomieën. Ze zou dan niet in staat zijn om te concurreren met lagelonenlanden voor goederen van lage kwaliteit die bestemd zijn voor de export, of met geavanceerde economieën op basis van innovatieve technologieën.

De volgende elementen zouden moeten bijdragen tot een snellere stijging van de Aziatische consumptie in de komende jaren dan in andere delen van de wereld. Ten eerste vertoont Azië een sterk demografisch profiel in vergelijking met de eurozone en Japan. Ten tweede zal de groei van de productiviteitswinst in Azië wellicht hoger blijven dan in andere grote regio’s. Zo profiteren de Aziatische gezinnen van de sterke economische groei van hun regio, waardoor ze meer kunnen consumeren. De grootste uitdaging voor China in de komende jaren zal erin bestaan om niet te blijven steken in het middeninkomen. Om hieraan te ontsnappen en de status van hoge-inkomenseconomie te bereiken, zijn technologische innovatie en een opwaardering van de Chinese economie de sleutelfactoren.

Neutraal aandelengewicht

Onlangs verhoogden we het gewicht van aandelen uit de groeimarkten van ‘onderwogen’ naar ‘neutraal’(1) in de portefeuilles. Azië is goed voor bijna driekwart van de benchmarks in die opkomende markten. Onze beleggingen in de regio verkiezen sterke posities in sectoren met gunstige vooruitzichten voor de Aziatische consumptie. Bovendien namen we begin dit jaar een positie in Aziatische bedrijven met een kleine marktkapitalisatie. Naar onze mening profiteren die bedrijven, door hun binnenlandse karakter, rechtstreekser van de evolutie van de consumptie dan multinationals.

(1) Het standpunt ‘overweging’, ‘neutraal’ of ‘onderweging’ is van toepassing voor een Medium (of Balanced) portefeuille en wordt uitgedrukt ten opzichte van de strategische neutrale weging van die portefeuille.

Video
E-card

Your name

Your e-mail address

Name receiver

E-mail address receiver

Your message

Send

1